Τι θεωρείται «άξιο» γεγονός για να καταγραφεί στις χρυσές δέλτους της ιστορίας; Ποια πρόσωπα και ποια επιτεύγματα «αξίζουν» αυτή την αιώνια καταγραφή και με ποιον τρόπο; Αποδελτιώνοντας αθηναϊκές εφημερίδες της τριακονταετίας 1944-1974 με σκοπό την καταγραφή των ιστορικών αναγνωσμάτων που δημοσιεύονταν σε συνέχειες, παρατηρούμε ότι όσα έχουν σχέση με «ένδοξες» ή ταραχώδεις πολιτικές περιόδους, με πολέμους, μάχες, κατασκόπους, βιογραφίες «σημαντικών» πολιτικών ανδρών κ.λπ. καταλαμβάνουν μια περίοπτη θέση στο πρωτοσέλιδο των εφημερίδων και συνήθως αποτελούν στιβαρές μελέτες, είτε επαγγελματιών ιστορικών που συνεργάζονται με τις εφημερίδες είτε δημοσιογράφων, πάντα όμως βασισμένες σε πρωτότυπο αρχειακό υλικό και μαρτυρίες.
Το ίδιο, όμως, δεν συμβαίνει όταν τα υποκείμενα της έρευνας είναι γυναίκες. Στη συντριπτική πλειοψηφία τους τα ιστορικά αναγνώσματα που καταπιάνονται με τις βιογραφίες γυναικών ή με τη δράση γυναικών σε περιόδους, εκτός της επανάστασης του 1821 ή της αντίστασης του ’40, αποτελούν ένα υβριδικό είδος που παραπαίει ανάμεσα στην επιστημονική ιστορική γραφή και τη μυθοπλασία. Γραμμένα συνήθως, είτε από ανθρώπους με τη διπλή ιδιότητα του δημοσιογράφου-λογοτέχνη είτε άγνωστου δημιουργού, οι ιστορικές προσωπικότητες που γίνεται λόγος κρίνονται για την εξωτερική τους εμφάνιση κι όχι για τα κατορθώματά τους ενώ παρουσιάζονται να χρησιμοποιούν κατά βάση τη σεξουαλικότητά τους ως μόνο μέσο για τη συμμετοχή τους στα πολιτικά δρώμενα. Μάλιστα, πολλά από αυτά συνοδεύονται με πρωτότυπη εικονογράφηση προϊδεάζοντας τον αναγνώστη / την αναγνώστρια για ένα «ανάλαφρο» παραμυθικό ανάγνωσμα παρά για μια σοβαρή ιστορική μελέτη.
Παραδείγματος χάριν, στην εφημερίδα Αθηναϊκή συναντάμε σε έκταση 68 επεισοδίων από τις 02/07/1951 έως την 01/10/1951 το ανάγνωσμα του Χάρη Σταματίου, «Σοφία Ρέντη. Η “Ωραία Ελένη” της Επαναστάσεως». Επίσης, από τις 29/01/1962 ως τις 02/03/1963 το, αγνώστου δημιουργού, ανάγνωσμα: «Η πάπισσα Ιωάννα. Η αληθινή μορφή της σατανικής γυναίκας που εφόρεσε την παπική τιάρα στο κεφάλι της» το οποίο εκτείνεται σε 336 επεισόδια. Ακόμα, το ιστορικό ανάγνωσμα του Ιταλού συγγραφέως Έρτζιο Φορναλίνι, «Κόμισσα Καστιλιόνε. Ο σατανάς με τις δαντέλλες» το οποίο ξεκινά από την 01/08/1966. Τέλος, της Francesca Wright, «Λουκρητία Βοργία η Μεσσαλίνα της Αναγεννήσεως», με ημερομηνία πρώτου επεισοδίου 05/09/1966. Αντίστοιχα ιστορικά αναγνώσματα δημοσιεύονται και στην εφημερίδα Ακρόπολις. Ενδεικτικά: Γιάννης Μαρής, «Μαντάμ Ταλλιέν. Η φλογερή γυναίκα που έβαλε την σφραγίδα της στη γαλλική επανάστασι και ανέτρεψε τον Ροβεσπιέρο», 01/04/1956× Ζία Κοζάνογλου Αμπτουλάχ, «Η διαβολεμένη πριγκίπισσα. Ειρήνη Καντακουζηνού», 05/07/1953× Θεμ. Τσακιρίδης, «Αικατερίνη της Ρωσίας. Η μεγάλη ερωμένη και αυτοκράτειρα», 26/10/1953.
Οι παραπάνω παρατηρήσεις μπορούν να μας δώσουν τροφή για σκέψη σχετικά με τους τρόπους που αποτυπώνονταν και διαχέονταν οι έμφυλοι ρόλοι στην ελληνική κοινωνία ή ακριβέστερα στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό μέσω της ποπ ιστορίας.
Ευδοξία Μαρούγκα